Janis Ritsos: z Białe plamy na bieli

Janis Ritsos

wybór wierszy z tomu Białe plamy na bieli

przekład Leszek Paul

5

Małe ruchy
kochane
gdy po kolacji
składa swoją serwetkę,
gdy spogląda w lustro
udając, że nie usłyszał
gwizdu pociągu,
gdy jego palce
w kieszeni
dotykają bezmiaru.

13

Na to czekałeś.
Nie przyszedł.
Trudno.
Wystarczy, że czekałeś
i czekasz,
obcinając paznokcie,
studiując drogowskazy
nieznanych dróg.

24

Pewnej nocy zgodziliśmy się
bez słów.
Nasza zgoda pękła
bez słów.
Ty w swoim domu.
Ja w swoim.
Pod żarówką
zaledwie piętnastu świec
piszę naszą niemą umowę.
Podpisuje ją
cień twojej dłoni.

30

Umył nóż,
uprał swoją koszulę.
Kiedy weszli,
jeszcze mokrą
trzymał w ręku.
Żadnego alibi.
Wielki zegar
wybił dwunastą.
Poszedł za nimi spokojnie
aż do parku Hesperyd.
Powiesił swoją koszulę
na gałęzi,
żeby wyschła.

43

Chciał powiedzieć
coś pięknego.
Brakowało mu przedmiotów
odpowiednich do tego.
Wyjął zegarek,
położył go na stole.
Jedenasta trzydzieści — bezkres.

81

Usłyszał
podziemną wyrocznię,
w spokoju gryząc
listek laurowy.
Nie potrafił
niczego zrozumieć.
A może właśnie to niezrozumiałe
było sensem?
Uśmiechnął się
dwuznacznym uśmiechem
i wspiął się
na święte wzgórze.
Księżyc już wzeszedł.

95

Zdezynfekowali pokoje
umarłych.
Następny proszę – powiedzieli.
Tam,
na wzgórzach, na pograniczu snu,
starożytne ognie.
Wieszcz mówił prawdę.
Znaleźli zabitego listonosza
pod drzewami oliwnymi.
Ja prowadzę swoją niedźwiedzicę.
Nauczyłem ją mówić
zamiast mnie.
I stałem się wiarygodny.

110

Białe plamy
na białym.
Nic nie widać.
Biała wyspa,
białe domy,
białe dzwonnice.
Robię dziurę
w wielkim białym murze.
O, ty,
wieczny podglądaczu,
przyłóż oko i patrz.
W głębi
całkiem nagie Piękno
przechadza się.

„Białe plamy na bieli” – „Άσπρες κηλίδες πάνω στο άσπρο”, to niepublikowany wcześniej tom poetycki Janisa Ritsosa, obejmujący 110 wierszy. Poeta napisał go w grudniu 1985 roku, a drugą wersję opracował latem 1986 roku. Rękopisy odnaleziono w archiwum Muzeum Benaki. Tom wydano po grecku i włosku, a greckie wydanie Kédros ukazało się w 2024 roku.

Rozpacz Penelopy

Janis Ritsos

Rozpacz Penelopy

Nie to, że w świetle paleniska go nie rozpoznała; to nie
łachy żebraka, przebranie, nie; bezsporne znaki:
szrama na kolanie, tężyzna, podstęp w oczach. Przerażona
chwytając się ściany, jakiejś wymówki szukała
jakiegoś jeszcze przedłużenia chwili, by nie odpowiedzieć
by się nie zdradzić. To dla niego, dwadzieścia lat straciła
dwadzieścia lat oczekiwania i marzeń, dla tego tutaj żałosnego
zbroczonego krwią siwobrodego? Bez słowa padła na krzesło
spojrzała na ziemię, na zabitych zalotników ospale, jakby
martwe własne pragnienia oglądała. I – Witaj w domu- powiedziała
słysząc obcy, odległy swój głos. W kącie, krosno
strop kratami cienia zapełniło; ptaki, ile ich tylko utkała
czerwonymi, lśniącymi nićmi, w zielonych listowiu, nagle
tej nocy jego powrotu, obróciły się w popiół i czerń
lecąc nisko na płaskim niebie kresu jej niezłomności.

Leros, 22.09.1968

z tomu „Powtórzenia”, 1969, 
tłum.: Leszek Paul