Katerina Gogou: [18, Zaćmienie]

[18, Zaćmienie]

 

Wstała i przygotowała im wspaniałe śniadanie
matematycznymi manewrami.
Pożegnała: wszystkiego dobrego kocham was tylko się nie spóźnijcie
z lśniącego podestu półpiętra.
Wytrzepała dywan wymyła filiżanki i talerzyki
mówiąc sama do siebie.
Włożyła jedzenie do garnka zmieniła wodę w wazonie.
W warzywniaku poczuła się taka mądra
potakiwała ze zrozumieniem u fryzjerki
wyobcowała się w kosmetycznym
i kupiła Wydawnictwa Komórka „Świadomość kobieca w świecie mężczyzn”.
Gdy zadzwonił dzwonek do drzwi
właśnie nakryła do stołu
piękna mądra i ogólnie poinformowana.
Dziecko usnęło
i mąż złapał ją od tyłu.
Zachichotała i tak jak to widziała w jakiejś reklamie
niskim zmysłowym głosem zamruczała: no chodź!
Wyruchał ją skończył i uwiądł.
Kobieta wstała bez szelestu by czasem go nie zbudzić
wymyła naczynia mówiąc sama do siebie
otworzyła okno by wywietrzyć po smażeniu.
Zapaliła papierosa otworzyła książkę i czyta:
„ … tylko wtedy gdy kobiety zaczną żądać aktywnie
jest jakaś nadzieja na zmianę”.
I niżej:
TAK, ALE CO TY DZISIAJ ZROBIŁAŚ, MOJA DROGA,
CO DZISIAJ ZROBIŁAŚ?
Wstała ostrożnie
wzięła kabel od grilla
zacisnęła go dokładnie wokół szyi męża
i napisała pod pytaniem
feministycznego ruchu: UDUSIŁAM JEDNEGO.
Potem wykręciła 100 i zanim przyjechali
przeczytała swój horoskop w KOBIECIE.

 

z tomu „ Trzy kliknięcia na lewo”, 1978, tłum.:Leszek Paul

Kiki Dimoula: Skrupulatność

Skrupulatność

 

Niegdyś i Wtedy.
Jedno i drugie czas
jedna prawda jak kłamstwo.

Niczego łagodzącego
szast-prast oddalają nas
od ledwie przed chwilą.

Za bardzie winne uznaję jednak Niegdyś.
Zawiodło nas
do jeszcze bardziej chaotycznej odległej niejasności
takiej gdzie jedno życie pozbawione jest
widoku na drugie

a i ja też tak się pooddalałam
że już nie widzę czy jestem kogoś
choćby mojego ciała
ciepłym wspomnieniem.

Wyrzekam się Niegdyś
oddaję się Wtedy się śmieję

bo każde Wtedy
jest takie bliskie moim dzisiejszym
jak te dwa kroki co dzielą
mam od straciłam.

Skoro tak jest
jeśli tak gorąco stykają się więc różnice
że ciągle miłują się mam ze straciłam

zatem więc ty
dlaczego mnie już za rękę nie trzymasz?

A ty Prawdo dlaczego tak kłamiesz?
A ty Kłamstwo dlaczego prawdą nigdy się nie stajesz?

 

z tomu „Średnik”, 2016, tłum.:Leszek Paul

Μίρον Μπιαουοζέβσκι

Μίρον Μπιαουοζέβσκι

 

Μετά από χρόνια
δίπλα
διανυκτερεύω
εισχωρώ
εδώ
με βρήκε η επανάσταση.
Ερημιά, τίποτα από εκείνο. Αγριόχορτο.
Εντάξει, με το ζόρι
κάτι για την μύτη.

Πως να οσφρανθεί κανείς την Τροία;

Μήπως τα ξένα πιο εύκολα;


Εκεί στο επαναστατημένο τόπο
πήγα ξανά.
Ωστόσο τραβάει.
Εε, αφού έτσι έγιναν τα πράγματα.
Ψάχνω, πως να φτάσω;
Τριγυρίζω.
Να κατέβω.
Ξαφινκά τι λοφάρα είναι αυτή;
Νά το
αποφάι με χολ,
ποιο νούμερο;
Κρυμμένο.
Θέρος, νύχτα.
Σίγουρα εδώ;
Έπεσε έξω από τον χρόνο.
Τριγύρισμα;
Αυτό με τριγυρίζει.


Επιστροφή από παύσεις
παλιών σιωπών
μέσα σε τόπο γέννησης
έως σήμερα
αυγή
μπαίνω
όροφος κίνδυνου
εε
βλεε
σε άτονο γαλάζιο
αεροεπιδρομή;
μπαα
μέσα στο τοίχο
κάατι ζητά


http://culture.pl/en/artist/miron-bialoszewski

Katerina Anghelaki-Rooke : Cykada

Cykada

Tysiące piosenek, jedna na drugiej, walają się latem we mnie. Otwieram usta i z pasją próbuję je uporządkować. Śpiewam. Okropnie. Lecz to one wyróżniają mnie od kory i innych niemych głośników natury. Powściągliwe moje odzienie – szarości i wapienne biele – wyklucza jakiekolwiek ekscesy zmysłów, tak więc odcięty od jazgotliwych corocznych odpustów, śpiewam. Wiosny, Wielkanocy i cyklamenów nie znam. Zmartwychwstanie znam tylko wtedy, gdy łagodny powiew gasi nieznośny żar mojego życia. Wtedy przestaję zawodzić – czy jak sądzi cały świat – śpiewać; bo cud chłodnego powiewu, bardziej do mnie przemawia, tak do głębi serca, niż wszystko to co tworzę, by nie paść od upału.
z tomu „Przeciwstawna miłość”, 1982

Katerina Anghelaki-Rooke : Ta inna Penelopa

Ta inna Penelopa

Zza drzew oliwnych przychodzi Penelopa
włosy niedbale związane
w sukience z bazaru
granatowej w białe kwiatuszki.
Tłumaczy nam, że to nie z przywiązania do idei „Odyseusza”
kazała amantom
czekać latami na podwórzu
tajemnych rytuałów własnego ciała.
Tu w tym pałacu na wyspie
ze sztucznymi horyzontami
słodkiej miłości
z ptakiem w oknie, który
przestworze chwyta jedynie
namalowała barwami natury
portret erosa.
Siedzącego z nogą na nodze
z kubkiem kawy w ręku
ranny ptaszek, trochę nadąsany, trochę uśmiechnięty
wyłania się, ciepły jeszcze, z puchu snu.
Jego cień na ścianie
ślad po meblu, które właśnie uniesiono
krew po antycznym zabójstwie
Karagiozisa osamotniony występ
na płótnie, a za nim zawsze ból.
Nieodłączni eros i ból
jak wiaderko i brzdąc w piaskownicy
jak „och!” i kryształ co wysuwa się z rąk
zielona mucha i zwierzę co padło
ziemia i łopata­
nagie ciało i prześcieradło w lipcu.
I słucha teraz Penelopa
ponętnej muzyki strachu
perkusji rezygnacji
słodkiego śpiewu spokojnego dnia
bez gwałtownych zmian tempa i tonacji
zagmatwanych akordów
dozgonnej wdzięczności
za to co się nie wydarzyło, nie zostało powiedziane, nie jest do wypowiedzenia
ruchem głowy nie, nie, nie, odrzuca Penelopa następną miłość
nie dla kolejnych słów i szeptów
dotknięć i ukąszeń
jęczenia w ciemnościach
zapachu ciała płonącego w świetle.
Ból był tym wybranym amantem
i jemu zatrzasnęła drzwi.
z tomu „Piękną pustynią ciało”, 1996

Andrzej Stasiuk : Η γιαγιά και τα στοιχειά

Andrzej Stasiuk : Η γιαγιά και τα στοιχειά (Babka i duchy)

Η γιαγιά μου έμενε στο Podlasie. Το καλύβι της δεν ήταν σε χωριό. Σε έναν οικισμό ήταν, σε «kolonia» όπως το λέγανε. Σκορπισμένα μαντριά, χωρισμένα το ένα από το άλλο με σειρές από ψηλές γηραιές λεύκες και συστάδες από τρέμουσες. Μέσα σ΄έναν κήπο έστεκε το σπίτι. Εδώ ακόμα και τα καλοκαιρινά απογεύματα επικρατούσε δροσιά. Αιώνιες μηλιές, εύρωστες που έπλεκαν στεφάνια – βασίλειο παντοτινής σκιάς.
Αυτό το οπωροφόρο δάσος συνόρευε από τη μια πλευρά με ένα λιβάδι. Ποτέ όμως δεν είχα ακούσει αυτή τη λέξη. «Smug» – το λέγανε. Σε «smug» έβοσκαν οι αγελάδες. Λίγο πράσινο με ένα πηγάδι που ποτίζονταν τα γελάδια κάπου εκεί ανάμεσα. Αυτό το παλιό πηγάδι αντί για πέτρινο είχε τοίχωμα από σανίδες. Νερό αντλούσες μ΄έναν κουβά κρεμασμένο από ένα γάντζο στην άκρη ενός μακριού κονταριού. Αυτόν τον γάντζο τον λέγανε «kluczka».
Το φωνήεν «u» έχει τον πιο ελαφρύ, τον πιο μαλακό ήχο από όλα τα φωνήεντα.
Όποτε σκέφτομαι την γιαγιά μου, γυρνάνε στο μυαλό μου αυτές οι δύο λέξεις «smug» και «kluczka», κι ακόμα άλλη μία: «duch» – στοιχειό.
Η γιαγιά πίστευε στα στοιχειά.
Το εξήντα δεν είχανε ακόμα ηλεκτρισμό. Κάθε φορά, για να ανάψει τη λάμπα πετρελαίου, που κρεμόταν από το ταβάνι, ο παππούς ανέβαινε στο χαμηλό σκαμνί. Τα φθινόπωρα το έκανε νωρίς, στις έξι, ίσως και στις πέντε. Τα φθινόπωρα εκείνα ερχόμασταν με τον πατέρα μου για τα μήλα· με μεγάλα κιβώτια γεμάτα μήλα φορτώναμε το Λούμπλιν του θείου μου, που ήταν ο πιο γνήσιος φορτηγατζής του πρώιμου και μέσου κομμουνισμού.
Λοιπόν. Η γιαγιά πίστευε στα στοιχειά. Άλλα όχι με μια πίστη βασισμένη στο φόβο ή τη γνώση, που αποκτάς κάθε τόσο με την επαφή με το υπερπέραν, τα όνειρα ή τα οράματα – όχι, τίποτα από όλα αυτά.
Καθόταν στη γωνία, πάνω στο στρωμένο με την πράσινη κουρελού κρεβάτι, έχοντας πίσω της το γαλαζοπράσινο τοπίο με τα δύο ελάφια που ποτίζονταν στο νερόλακκο· το κίτρινο, μαλακό φως ξεφλούδιζε μόνο τη φεγγοβόλα λευκότητα του νερού, και διηγούταν. Ατελείωτες ιστορίες. Ιστορίες για τα καθημερινά, τις δουλειές, τις επισκέψεις, τις βόλτες σε γειτονικά χωριά, τις συναντήσεις με την οικογένεια. Ήσυχη αφήγηση γεμάτη γεγονότα, ονόματα πραγμάτων και ανθρώπων. Ο τόπος, τα δικά τους και και τα άλλα χωριά· ο χρόνος να εκτείνεται μεταξύ Χριστουγέννων και Κοίμησης της Θεοτόκου και Αγίων Πάντων.
Σ΄αυτή τη φαιά ουσία εμφανίζονταν πού και πού σχισμές. Στημόνια και υφάδια ξηλώνονταν και μέσα από αυτά διείσδυε το υπερπέραν, το υπερφυσικό και κυρίως το Άλλο.
Κάποιο καλοκαιρινό βράδυ, γυρίζοντας από μία από τις μπόλικες θείες της, η γιαγιά είδε μια λευκή μορφή ανάμεσα στις θημωνιές. Αυτό το ούτε άνθρωπος ούτε ζώο, έτρεχε πότε στα δύο, πότε στα τέσσερα· και αν και καθόλου υλικό, πρόβαλε ολοφάνερο στο σεληνόφως.
Μια άλλη φορά, μετά το θάνατο ενός στενού συγγενή, είδε τον πεθαμένο να μπαίνει στην κουζίνα· οι πόρτες τρίζουν και ο επισκέπτης ψαχουλεύει τα συρτάρια, κοιτάει στα ντουλάπια του μπουφέ, φεύγει, χωρίς να πάρει τίποτα. Αυτά όλα έγιναν το χάραμα, μόλις η γιαγιά είχε ξυπνήσει. Την επίσκεψη την είδε καθισμένη στο ίδιο εκείνο κρεβάτι από το οποίο διηγούταν τις ιστορίες της.
Βέβαια, δεν θυμάμαι όλες τις διηγήσεις, μόνο ελάχιστα αποσπάσματα θυμάμαι. Όμως έχω διατηρήσει την ανήκουστα συνηθισμένη ατμόσφαιρά τους, χωρίς απορίες και επιφωνήματα.
Το σκίσιμο του υπαρξιακού υφάσματος έγινε μάλλον στο μυαλό μου. Εγώ ήμουν αυτός που έβλεπε αυτή τη σχισμή. Η γιαγιά μου έπαιρνε τα πάντα ως δεδομένα. Γενικά, γι αυτή υπήρχε μόνο μία ακέραια τάξη των πραγματικών και μη γεγονότων, ισότιμων μεταξύ τους. Μπορεί η συνείδησή της να ξεχώριζε διαφορές, να τρύπωνε και να μπάλωνε αυτά τα φθαρμένα, αβέβαια μέρη, αλλά μάταια στις ιστορίες της θα έψαχνες τα ίχνη μίας τέτοιας διόρθωσης.
Τα ασάλευτα, απάνεμα απογεύματα, όταν στην ύπαιθρο ξαφνικά ξεσπούσε ανεπαίσθητος ανεμοστρόβιλος, παρασύροντας τα τακτοποιημένα δεμάτια, η γιαγιά απλά σταυροκοπιόταν, αποχαιρετούσε με μια ματιά το φαινόμενο και γυρνούσε στις δουλειές της. Μάλιστα, άλλη μια από τις πολλές διαφορετικές μορφές του Κακού· τίποτα άλλο. Καμία διέγερση από αυτές που συνοδεύουν τα τραπεζάκια των νεκρομαντείων ή τα διηγήματα του Έντγκαρ Άλλαν Πόε. Πιο πολύ έμοιαζε στον Σβιντριγκάιλοφ που πεταγόταν κάθε τόσο στον Άλλο Κόσμο. Ο συγγενής της, που ψαχούλευε στον μπουφέ, τώρα το βλέπω καθαρά, αντιστοιχούσε στην πραγματικότητα και τη δύναμη του φαντάσματος του υπηρέτη Φίλκα, που έμπαινε στο δωμάτιο του Αρκάδιου Ιβάνοβιτς με το μανίκι τρύπιο στον αγκώνα.

Γιατί ποτέ της δεν μιλούσε για τους αγίους; Ή για τα υπερφυσικά όντα των οποίων την ύπαρξη, οι Πατέρες της Εκκλησίας είχαν επιβεβαιώσει; Γιατί ποτέ της δεν είδε τον Απόστολο Παύλο ούτε τον Πέτρο; Γιατί ποτέ της την Οσία Λουκία; Τους χρησιμοποιούσε μόνο για την μέτρηση του χρόνου, σάμπως να ταν άψυχα αντικείμενα, παρόμοια με ιδανικά βαρίδια. Η ακινησία τους ήταν η ακινησία των αγαλμάτων, που έβλεπε, τις Κυριακές στη Θεία Λειτουργία. Το ξύλινο εκκλησάκι έστεκε στη βαθιά σκιά, τόσο βαθιά όσο εκείνη του σπιτιού της. Με κρότο, μία φορά την εβδομάδα, το χρυσαφένιο εσωτερικό άνοιγε μπροστά στα μάτια της την εικόνα του άπειρου, του φωτός, μιας μακρινής υπόσχεσης και ακόμα μιας πιο μακρινής επιβράβευσης.
Ενώ ο θάνατος, στοιχειά, πνεύματα βαριά από αμαρτίες και κατάρες, την συνόδευαν κάθε μέρα. Η αλήθεια ότι ο άνθρωπος είναι πιο κοντά στο θάνατο, τη μοίρα και την καταδίκη παρά στη λύτρωση, έπαιρνε σάρκα και οστά στη ζωή της.
Άλλωστε δεν ήταν η μοναδική περίπτωση. Οι άφθονες θείες μου, οι ξαδέρφες της γιαγιάς, που συναντούσα στο σπίτι της, συμμετείχαν προσφέροντας και αυτές τα μέγιστα στις ιστορίες, μέχρι τη στιγμή εκείνη, που ο παππούς, χάνοντας την υπομονή του, φώναζε «σταμάτα, γυναίκα, σταμάτα»· ορθός λόγος ή τρόμος; Ποτέ δεν θα το μάθω. Σιωπούσαν για λίγο, ίσα για να αρχίσουν αμέσως, να ξανακλώθουν, όπως κάποιες ανατρεπτικές Μοίρες, την κλωστή εκείνης της δεύτερης ζωής, της άδηλης, της κρυμμένης ανθρώπινης υπόστασης, που ούτε για ένα λεπτό δεν ξεχνάει ότι συνίσταται εξίσου από την απώλεια και τον θάνατο.
Η ιστορία μιας μάνας, που ένα καταμεσήμερο στην ύπαιθρο, είδε μια άγνωστη, ντυμένη στα γκρίζα και την ίδια κιόλας μέρα το παιδί της αρρώστησε και πέθανε.
Η ιστορία της ίδιας της γιαγιάς που μπαίνοντας στο βουστάσιο, κάτι καθώς έφευγε παραλίγο να την ρίξει κάτω, και το βράδυ εκείνο καμία αγελάδα δεν είχε γάλα.
Η ιστορία… η ιστορία… η ιστορία…
Η γιαγιά πέθανε το φθινόπωρο. Ήμουν ακόμα πολύ μικρός για να θυμάμαι ακριβώς την ημερομηνία. Θυμάμαι, φυσούσε δυνατά και πήγαμε εκεί με τον πατέρα μου, γιατί οι γιατροί είχανε υπολογίσει προσεχτικά όχι μόνο τις μέρες αλλά και τις ώρες της. Εκείνη ήταν ξαπλωμένη πάνω στο στρωμένο με το μαύρο πανί σανίδι, ντυμένη στα μαύρα, αδύνατη και ήρεμη. Πριν την βάλουν στο φέρετρο – έτσι ήταν το έθιμο – όλοι οι συγγενείς την φίλησαν στο μέτωπο. Ίσως ήμουν πολύ μικρός να κατανοήσω την έννοια του θανάτου. Εγώ, κυριευμένος από τη συνήθεια και το συναίσθημα, την φίλησα στο στόμα, όπως έκανα κάθε φορά που την χαιρετούσα στην αρχή των διακοπών. Με εξέπληξε πόσο σκληρή και ακίνητη ήταν και ακόμα ότι δεν ευωδίαζε πια εκείνη τη ζεστή, γνώριμη μυρωδιά της.
Ο φόβος ήρθε μετά. Τη στιγμή που είδα έξω από το σπίτι το μαύρο εκκλησιαστικό λάβαρο με τον ασημένιο σταυρό. Κάποιος το είχε βάλει στον τοίχο, να κυματίζει δραματικά, στο γαλάζιο φόντο του ουρανού και των γυμνών κλαδιών, με ήχο φοβερό.
Αυτό ήταν το πρώτο μου μάθημα πάνω στην ανωτερότητα του συμβόλου επί της πραγματικότητας.
Τι θέλω να πω, άραγε, με αυτό το ούτε ανάμνηση ούτε διήγημα;
Σε λίγο θα πεθάνουν οι τελευταίες γιαγιάδες, που είδανε με τα δικά τους μάτια τον κόσμο των πνευμάτων. Τον κοίταζαν με πίστη και με νηφαλιότητα. Και φυσικά με δέος. Μια ζωντανή, υπάρχουσα, υπερφυσική πραγματικότητα θα φύγει μαζί τους. Με την εξαίρεση των σπάνιων μυστικιστικών εμπειριών κάποιων εκλεκτών, εμείς οι υπόλοιποι θα είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε με τη σκληρή και κοπιαστική εμπιστοσύνη στην ύπαρξη του Αγνώστου. Δουλικά, η λεία και στιλβωμένη επιφάνεια της καθημερινότητας θα μας προσφέρει ως βάθος το χαύνο μας καθρέφτισμα.
Η γιαγιά μου καθόταν στην άκρη του κρεβατιού και διηγούταν. Άσκοπα και ανιδιοτελώς. Η απλότητα των ασυνήθιστων γεγονότων τα έκανε ακόμα πιο πιστευτά.
Για να βγεις έξω στην αυλή έπρεπε να περάσεις μέσα από τη μεγάλη, σκοτεινή αποθήκη. Εκεί, στους τοίχους κρέμονταν παλιές ιπποσκευές και πίσω από τον ξύλινο φράχτη φυλάγανε κοπανισμένα δημητριακά. Η έντονη μυρωδιά δέρματος, μουσκεμένου στον ιδρώτα του αλόγου, αναμειγνυόταν με το ξερό άρωμα των σιτηρών. Το φως έμπαινε από ένα μικρό, τετράγωνο άνοιγμα στον τοίχο. Τις ηλιόλουστες μέρες μια λεπτή ακτίνα φωτός διαπερνούσε το σκοτάδι, μόρια σκόνης περιστρέφονταν στη λάμψη της. Διέσχιζα το σκότος, για μια στιγμή θρυμμάτιζα φωτεινές ακτίνες και τρέχοντας έβγαινα έξω στην αυλή. Κάθε φορά με συνόδευε ο ίδιος φόβος. Μόνο στην λαμπρότητα της αυλής μπορούσα να αναπνέω ξανά ελεύθερα.
Έβλεπα τη γιαγιά από το παράθυρο, να περπατά πέρα δώθε ανάμεσα στο τραπέζι και το φούρνο καθώς ετοίμαζε το μεσημεριανό. Μόνη της, στο άδειο σπίτι· το βαμμένο σκούρο πάτωμα έτριζε σε κάθε βήμα της και αυτή, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα, έβγαζε από το στοιχειωμένο μπουφέ μπαχαρικά, πιάτα, κουτάλια και πιρούνια, όλα όσα ο πεθαμένος είχε περιφρονήσει.
Αργότερα, όταν είχε ήδη πεθάνει, φανταζόμουν το Θάνατο. Ακούσια, η εικόνα ήταν πάντα η ίδια: μια γριούλα με αγαθό και ίσως λίγο ειρωνικό πρόσωπο, το πρόσωπο της γιαγιάς μου.

Maria Laina: Z tomu „Różowy strach”, 1992

[Obrót śruby]

Jeśli tam będą i będą czekać
nic nigdy nie umrze.
Dlatego nie idź
nie otwieraj znowu zamkniętych pokoi
bo mimo że to się skończyło, skończyło
będą tam i będą czatować
będą się w czajniczku dusić ze śmiechu
lub rytmiczne huśtać w wanience.
No tak
w jakieś śliskiej epoce
fantazja wykaże się bardziej wytrwałą
loki, wyciągnięte palce i grymasy
delikatne rączki i nieskromne słówka
popchną cię do rekonstrukcji grozy
i upokorzą cię ostatecznym upokorzeniem
Tak, no tak
na różowych szezlongach
za godziwymi zasłonami
w lekko zdrożnym oddechu
z nieprawdopodobną niecierpliwością będą cię czekać;
i dlatego mimo że to się skończyło, skończyło
i ty już nigdy więcej tam się nie znajdziesz
nie idź, nie idź
gdyż to co było ponownie się wydarzy.

 

(…)

 

Umrze cała twoja beztroska.
Mówić będziesz i będziesz drżał.
Żadna wiedza nie będzie na ciebie czekać
pomiędzy epokami.
Drzewo wiatru zabierze cię na zewnątrz.

 

(…)

 

Strach
gorszy ciągle
różowy strach
przed czym, o co
strach przed strachem
strach by cię nie sparaliżował.

 

[Opowieść]

Jestem Erik Selton, latarnik
z bliska śledziłem wydarzenia
gdyż w moim wieku trzeba byś patrzył.
Stanąłem więc naprzeciw spojrzałem
mimo że już od godzin czułem się samotny
stanąłem i zobaczyłem to wszystko
z jakimś zadowoleniem prawie
mam nadzieję Bóg mi wybaczy.
Było lato od brzegu do brzegu
mówię to choć pory roku nie mają już znaczenia
tylko dlatego że wierzę ktoś kiedyś może przypomni sobie
czym są spragnione ogrody i ciała
lub jak góra może rozpostrzeć maki
niestałe i czerwieńsze koniec końców
od brzucha pięknej kobiety.
Było lato, tak
bez farfocli i boleści
a ja byłem Erikiem Selton, latarnikiem na Norden End
który patrzył i zobaczył milczenie na niebie
wiotkie mięsiste usta, oczy jak cebulki
palącą się świeżo ściętą trawę
i to, że czas już nie istniał.

 

Z tomu „Różowy strach”, 1992, tłum.:Leszek Paul

Kiki Dimoula: Nieoczekiwania

Nieoczekiwania

 

Mój Boże, co nas jeszcze nie czeka.
Siedzę tu i siedzę.
Pada deszcz bez padania
jak wtedy gdy cień
zwraca nam ciało.
Siedzę tu i siedzę.
Ja tu, moje serce naprzeciw
trochę dalej
moje zmęczone z nim obcowanie.
Tak byśmy wydawali się liczniejsi
za każdym razem gdy nas pustka liczy.
Wieje pusty pokój.
Zdrowo czepiam się mojego sposobu
by mnie wywiało.
Wieści od ciebie nie mam.
Twoje zdjęcie statyczne.
Ty patrzysz jakbyś przychodził
uśmiechasz się jak nie.
Uschnięte kwiatki obok
tobie powtarzają nieprzerwanie
nieskazitelne imię swoje semprevives
semprevives – wiecznie żywe, wiecznie żywe
byś przypadkiem nie zapomniał czym nie jesteś.
Pyta mnie czas
którędy chcę by mijał
gdzie mój akcent pada
na starzenie czy mężnienie.
Bzdury.
Żaden koniec nie igra słowami.
Wieści od ciebie nie mam.
Twoje zdjęcie statyczne.
Jak wtedy gdy deszcz pada bez padania.
Jak wtedy gdy cień oddaje mi ciało.
Jak wtedy gdy, pewnego dnia, spotkamy się
tam w górze.
W jakimś rozrzedzeniu zarośniętym
cienistymi nieoczekiwaniami
i wiecznie zielonymi obrotami.
Tłumaczyć żarliwe
milczenie, które odczujemy
– udoskonaloną formę żarliwego
upojenia wywołanego jednym jedynym spotkaniem
tu na dole – przyjdzie jakaś pustka.
I wtedy porwie nas
jakieś szalone nierozpoznanie
– udoskonalona forma objęcia
którą wdraża to spotkanie na dole.
Tak, spotkamy się. Łykając łagodnie powietrze, w ukryciu
przed przyciąganiem. Pod gwałtownymi strugami deszczu
braku grawitacji. Podczas może jakiejś
podróży bezkresu w nieskończoność;
na honorowej gali strat ku czci Znanego
za jego wspaniałą ofertę dla Nieznanego;
zaproszeni na gwiaździste lśnienie destynacji
na uroczystości zaniechań rozpływających się
celów i pożegnań z niebiosami
minionych istotnych znaczeń.
Tylko tym razem całe to towarzystwo oddaleń
będzie jakoś markotne posępne
nawet jeśli niebyt raduje się z nicości.
Może dlatego, że zabraknie duszy towarzystwa.
Ciała.
Krzyczę do prochów
niech mnie zdemilitaryzują.
Wołam je
ich zaszyfrowanym imieniem: Wszystko.
Będziecie się widywać podejrzewam regularnie
ty i śmierć tego marzenia.
Najmłodsza latorośl to marzenie.
Z wszystkich które miałam najbardziej roztropne.
Wyklarowane łagodne wyrozumiałe.
Nie tak bardzo znowu wizjonerskie
ale też nie tanio przyziemne
nie całunem dla każdej ziemi.
Bardzo gospodarne marzenie
i w sile i w błędach.
Z tych które wykarmiłam
najbardziej empatyczne – bym się w samotności nie
starzała.
Będziecie się widywać podejrzewam regularnie
ty i jego śmierć.
Przekaż mu moje pozdrowienia, powiedz, niech przyjdzie
razem z tobą koniecznie na nasze spotkanie
tam, na galę honorowania strat.
Kochaj mnie tak długo jak nie żyjesz.
Tak, tak wystarczy mi niemożliwość.
Kiedyś i przez nią byłam kochana.
Kochaj mnie tak długo jak nie żyjesz.
Bo wieści od ciebie nie mam.
I biada gdy znaku życia
nie da irracjonalność.

 

z tomu „Zdroweś Nigdy”, 1988, tłum.:Leszek Paul

Maria Laina: Z TOMU „ZMIANA MIEJSCA”

Tropikalny

 

Miłość z tobą przypomina ziajanie
w wilgotnym czerwonym pejzażu
złożone skrzydła w głębi
zamykają przestrzeń rozżarzonymi ruchami
przybite;
a więc tym jest miłość
tym małym opatulonym kwileniem
co potnieje tlenem
owija ciało
– pozą czy ruchem jest strach?
W środku czy na zewnątrz?
Między moimi nogami ciekną
małe krople piach
krew ptaków.

 

Lekcja języka

Zamknij oczy
Możesz widzieć ciemność?
Nie w ciemności
Ale
Tak jak gdy otwieramy oczy
I widzimy światło
Nie tylko w świetle
Zamykam oczy
Lub ich nie otwieram
I widzę ciemność
Jak zmienia
Lub nie zmienia
Kolory
Móc widzieć ciemność
Znaczy
Patrzeć na nią ze światła
Z naprzeciw
Lub z jej środka
To jest to samo
Mogę?

 

Parami

Ciemność nie jest światłem
jednak należy do niego
tak samotność nie jest miłością
a jednak ją widzi
szeroko rozwartymi oczami
Z rozwartymi szeroko oczami
w ciemności
czatuje miłość
na naszą samotność.

 

Z tomu „Zmiana miejsca”, 1972, TŁUM.: LESZEK PAUL

Veroniki Dalakoura: Widma

 

Widma

 

I

Teraz gdy śnił mi się już kochany
Patrzący w nieskończoność zbielałą
Jak jego własne kości
Potwierdzono fałszerstwo czucia.
Ostre zęby są jego mieczem
A kiedy rękę kładę na otumanioną głowę
Zniewolone zostaje imadło połyskujących kłów.
Ojcze, uwolnij od tego cierpienia
pokrewnemu twojej własnej stracie.
Piękny dzień nocy.
Serce ustanawia prawo
Wnika z rozchylonymi ustami
Gotowy by ukąsić
opustoszałą ciągłość.

 

 

II

To pisanie nie jest teatrem, tak jak ja z dramatem nie mam nic wspólnego.
Zabije nawet jeden jedyny pocałunek, gdy miłość nie stanie się śmiercią tak zwyczajną jak kroki odejścia.
Coś prowadzi mnie ku wolności: to dziecięcy strach na widok pudła z czuwającą wolą.
W ogrodzie, gdzie żyje mizerna repetycja, łańcuchy gór krzyżują się z popłochem. Nic nie przypomina zalanych słońcem popołudni. Siedzę na ławce, naprzeciw Instytutu, czekam pewna, że to spotkanie będzie przełomowe. Nic nie czuję patrząc na ruiny mojego więzienia.
Skała nie ma nic wspólnego z gorejącą masą – szczytem wściekłości – tak długo, jak długo trwa to szaleństwo. I kiedy powoli porzuca ciało, zmienia się w taniec, który prowadzą rozjątrzeni sąsiedzi.

 

 

III

(Widmo miłości)

Widziałam moje czyny jak tańczą na plaży. Oto i miecz, powiedziałam do knucia. Nie chłostaj widma czarnych wód, nie zamykaj oczu w przejrzystej tafli nad zatopionym państwem. Nie wyrzekaj się języka, którym dawniej mówiono. Nie hołduj zawiei, ciemności ni suszy. W wodę podążaj za niebiańskim ojcem, który czuje, gdy kryształowa trwoga wibruje.

 

z tomu „26 Wierszy”, 2004, tłum.:Leszek Paul